"Misschien als ik een beetje meer van de wereld gezien heb. We zullen zien..."

Informeer u, plan uw toekomst

Wat is behoud van vruchtbaarheid?

Behoud van vruchtbaarheid is de procedure waarbij eicellen, sperma, embryo’s of ander voortplantingsweefsel wordt opgeslagen en gebruikt om een patiënte de gelegenheid te bieden om kinderen te krijgen op een later moment.

Wat is het invriezen van eicellen?

Eicellen invriezen is een methode om uw vruchtbaarheid te behouden. Individuele eicellen worden gecollecteerd en ingevroren. Zo kan een vrouw proberen om op een later moment kinderen te krijgen.1,2

Het doel van de procedure is dat u in de toekomst uw eicellen kan laten ontdooien, bevruchten en inplanten in uw baarmoeder als embryo’s met hopelijk een succesvolle zwangerschap tot gevolg. Het slaagpercentage van de procedure (de kans op een levend geboorte met ingevroren eieren) is afhankelijk van de leeftijd. Hoe jonger u bent op het moment dat de eicellen worden ingevroren, hoe groter de kans op succes.3

Wie kiest ervoor om eicellen te laten invriezen?

Reeds tientallen jaren worden eicellen ingevroren 4,5, aanvankelijk voor vrouwen die een medische behandeling ondergingen welke de toekomstige vruchtbaarheid zou bedreigen of omwille van genetische redenen.

Door verandering van onze levensstijl wordt de procedure nu ook gebruikt door vrouwen die er nog niet meteen klaar voor zijn om kinderen te krijgen.3 Het is mogelijk dat het invriezen van uw eicellen de druk verlaagt omtrent andere belangrijke levenskeuzes, bv. studeren, een carrière, of zelfs de juiste partner vinden.

Het invriezen van eicellen biedt u de mogelijkheid op de beste kans op bevruchting in de komende jaren, wanneer de tijd er geschikt voor is en wanneer u er klaar voor bent.

Hoe goed lukt het om eicellen in te vriezen?

De slaagkans varieert en een baby kan nooit gegarandeerd worden.

Het recentste verslag van de overheid voor menselijke bevruchting en embryologie (Human Fertilisation & Embryology Authority, HFEA) in het Verenigd Koninkrijk, kent een geboortekans van 26%, maar waarschuwt voor een te hoge verwachting omdat hun bevindingen afkomstig zijn van een klein aantal ‘ontdooicycli’.6

Andere studies in Europa met ingevroren eicellen van donoren jonger dan 30 leverden zwangerschapspercentages op van 36–61%.7

Het is belangrijk om na te gaan of een fertiliteitscentrum ervaring heeft met de procedure en hun recente slaagpercentages te vergelijken voor vrouwen van verschillende leeftijden.

Hoe verloopt de procedure vóór en na het invriezen van eicellen?

De behandeling omvat één of meerdere cycli van ongeveer twee weken met dagelijkse hormooninjecties om de eierstokken te stimuleren tot de productie van verschillende eicellen. De eicellen worden dan gecollecteerd, gevitrificeerd (snel ingevroren) en bewaard bij een zeer lage temperatuur. Op het juiste moment wordt een vooraf bepaald aantal ingevroren eicellen van de vrouw ontdooid en de bevruchtingsprocedure kan beginnen.2

De eicellen kunnen bevrucht worden met het sperma van de partner van de vrouw of van een donor door ofwel IVF (in vitro fertilisatie) of ICSI (intra-cytoplasmische sperma-injectie). Tijdens een IVF-procedure, worden de eicellen en het sperma samen gebracht in een schaal tot de bevruchting plaatsvindt. Bij een ICSI wordt één enkele spermatozoïde rechtstreeks in de eicel geïnjecteerd.8

De bevruchte eicellen (embryo’s) groeien dan in het laboratorium verder tot maximaal vijf dagen. Eén of twee embryo’s worden dan geselecteerd voor overdracht naar de baarmoeder. 8

14 dagen na de inplanting van het embryo wordt een zwangerschapstest uitgevoerd. 8

De leeftijd en hoe dit uw keuze beïnvloedt

Hoe verandert de vrouwelijke vruchtbaarheid met de leeftijd?

Naarmate een vrouw ouder wordt, daalt haar kans om op natuurlijke wijze zwanger te worden: de kwaliteit alsook het aantal eicellen neemt af.

Eicellen collecteren en invriezen op een jongere leeftijd kan helpen om te garanderen dat de eicellen van de beste kwaliteit zijn, en de kans verhogen dat ze levensvatbaar zijn.1

Data taken from Age-specific Probability of Live Birth With Oocyte Cryopreservation: An Individual Patient Data Meta-analysis (2013) Cil et al., Fertility & Sterility2

Zijn er leeftijds- of andere beperkingen voor de behandeling?

Beslissingen over de behandeling zijn de verantwoordelijkheid van de clinicus. Elk land heeft zijn eigen wetten en regelgeving. Controleer de website van uw nationale overheid voor volksgezondheid voor actuele informatie.

De Belgische wetgever heeft leeftijdsgrenzen vastgelegd waarbinnen een behandeling is toegestaan (los van de leeftijdsgrens voor wie in aanmerking wil komen voor terugbetaling).
– een eicelpunctie kan tot de dag voordat je 45 wordt
– een embryotransfer kan tot de dag voordat je 48 wordt
Vanaf je 48ste verjaardag kan je in België niet meer behandeld worden.3

Uit voorzorg wordt u ook getest op infectieziekten, bv. hepatitis of HIV, vóór het begin van de behandeling. Positieve resultaten beperken het vermogen tot invriezen niet – maar de eicellen zullen wel apart bewaard worden om besmetting te voorkomen.4

Elk fertiliteitscentrum kan afzonderlijk verschillende behandelingsrichtlijnen of patiëntencriteria hanteren, dus het is belangrijk om rechtstreeks contact op te nemen met de centra om hun beleid te begrijpen.

Verlaagt het invriezen van eicellen mijn kans om ooit op natuurlijke wijze zwanger te worden?

Het invriezen van eicellen op jongere leeftijd verlaagt de kans van een vrouw om op natuurlijke wijze zwanger te worden niet.6

De kans op een natuurlijke bevruchting is getest in een Belgisch onderzoek bij 194 vrouwen. 95% van deze vrouwen, die probeerden natuurlijk bevrucht te worden na eiceldonatie, werden zwanger zonder verdere hulp, en dit meestal binnen de 12 maanden. 6

De leeftijd beïnvloedt de vruchtbaarheid, maar het proces om eicellen in te vriezen niet.2

Zijn de risico's van het bevruchtingsproces groter bij oudere vrouwen?

Er zijn geen hogere risico’s voor het bevruchtingsproces bij oudere vrouwen, maar de kans op een geslaagde bevruchting is lager (het gaat dan om een voldoende aantal eicellen van goede kwaliteit die ooit kunnen leiden tot een succesvolle zwangerschap). Bovendien stijgt het risico op complicaties tijdens de zwangerschap, zowel voor moeder als baby, met de leeftijd van de moeder. Dit is deels te wijten aan veranderingen in het voortplantingsstelsel van de moeder en de stijgende kans op gezondheidsproblemen naarmate mensen ouder worden.7

Vraag altijd het medisch advies van een arts/zorgverlener om uw vruchtbaarheidsopties te bespreken.

Wie komt in aanmerking voor het invriezen van eicellen?

Lichamelijk zijn de ideale kandidates voor de afname van eicellen gezonde vrouwen jonger dan 30 jaar. Eén Europees onderzoek vond een zwangerschapspercentage van wel 36–61% in deze groep.8

De procedure begint met eenvoudige bloedtests. Deze meten de concentraties van het vruchtbaarheidshormoon en geven een indicatie van de reserve die een vrouw nog heeft in haar eierstokken.
Er zijn veel redenen waarom vrouwen hun eicellen zouden willen invriezen. Ze kunnen opgaan in hun carrière of andere prioriteiten hebben in plaats van onmiddellijk een gezin wensen te stichten – en er is uiteraard steeds meer bewijs dat vrouwen wachten met het stichten van een gezin omdat ze de juiste partner nog niet hebben gevonden.

Het invriezen van eicellen op jongere leeftijd verlaagt de kans dat een vrouw op natuurlijke wijze zwanger wordt niet.6 Een vrouw kan dus kiezen om op latere leeftijd zwanger te worden via de natuurlijke manier en misschien lukt dit zelfs zonder extra hulp.

Elk fertiliteitscentrum kan verschillende behandelingsrichtlijnen of patiëntencriteria hanteren, dus het is belangrijk om rechtstreeks contact op te nemen met de centra om hun beleid te begrijpen.

De procedure en uw lichaam

Wat omvat de procedure voor het invriezen van eicellen?

De procedure begint met eenvoudige bloedtesten. Hierin worden de hormoonconcentraties gemeten en dit geeft een indicatie van uw eierstokreserve en algemene geschiktheid.

Wanneer de behandeling begint, kan u zich verwachten aan het ondergaan van één of meerdere kuren van hormooninjecties gedurende ongeveer twee weken om uw eicelproductie te stimuleren.

Normaal gezien dient u zichzelf thuis de injecties toe. Uw gynaecoloog of verpleegkundige zal u de correcte techniek tonen.

U wordt dan gemonitord door echografie (om beelden te maken van de eierstokken en groeiende follikels) in het fertiliteitscentrum van uw keuze om te controleren of de hormonen het gewenste effect hebben.

De derde stap is de collectie van eicellen, onder een lichte verdoving. Onder bepaalde omstandigheden en wanneer dat medisch aangewezen is, is een volledige verdoving aanbevolen. De procedure gebeurt via de vagina en duurt ongeveer 15 minuten.

Uw eicellen worden dan snel ingevroren (een techniek die vitrificatie heet) en bewaard in vaten met vloeibaar stikstof. In de afgelopen jaren heeft vitrificatie de trage afkoeling vervangen, omdat dit betrouwbaardere overlevingspercentages voor de eicellen oplevert.

Ik ben nu nog niet toe aan een baby. Maar ik wil graag mijn opties open houden

Hoe lang worden mijn eicellen bewaard?

In veel landen wordt de bewaringstermijn voor eicellen beperkt. In België bijvoorbeeld worden ingevroren eicellen tot 10 jaar bewaard of tot de vrouw bij wie ze gecollecteerd werden 47 jaar oud is.3 In Zweden is de bewaringstermijn momenteel vijf jaar. In Zwitserland of het Verenigd Koninkrijk is het dan weer tien jaar.4,5

Moet ik de procedure meer dan éénmaal ondergaan?

De individuele respons op vruchtbaarheidsgeneesmiddelen varieert en daardoor ook het aantal gecollecteerde eicellen.6 Een follikeltelling (= telling van het aantal aanwezige blaasjes elk gevuld met een eicel) door een echografie van de eierstokken, kan helpen om te voorspellen hoe een patiënte op de behandeling zou reageren.
Sommige clinici adviseren twee of drie stimulatiecycli voor de collectie van een groter aantal eicellen [meer dan 20 in totaal] om de slaagkansen te optimaliseren.7,8

Elke bijwerking is gewoonlijk gering en/of tijdelijk

Is de procedure pijnlijk?

Opgeblazen gevoel, prikkelbaarheid en ongemak ter hoogte van de buikregio worden allemaal in verband gebracht met de hormooninjecties.1

De collectie van eicellen wordt normaal uitgevoerd onder lichte verdoving omdat dit wat pijnlijk kan zijn.2 In sommige gevallen, als dat medisch aangewezen is, kan een volledige verdoving vereist zijn.

Na de collectie van eicellen kunnen de patiënten gedurende een dag of twee wat krampachtige pijn ondervinden.2

“Het is een grote beslissing waar ik nu nog niet klaar voor ben.”

Moet ik de collectieprocedure meer dan eenmaal ondergaan?

De individuele respons op vruchtbaarheidsgeneesmiddelen varieert en daardoor ook het aantal gecollecteerde eicellen verschillen.

Sommige clinici adviseren twee of drie stimulatiecycli voor de afname van een groter aantal eicellen [meer dan 20 in totaal] om de slaagkansen te optimaliseren.3,4

Hoeveel verlof moet ik nemen?

De fertiliteitscentrumbezoeken vergen wel enige tijd. De meeste vrouwen hervatten de dag na de collectieprocedure hun werk of hun dagelijkse bezigheden.

Heeft het invriezen van eicellen medische bijwerkingen?

Eicellen invriezen is net als meeste IVF-behandelingen over het algemeen veilig. Sommige vrouwen ondervinden bijwerkingen van vruchtbaarheidsgeneesmiddelen. In de meeste gevallen zijn de reacties niet ernstig.5

Ovariumhyperstimulatiesyndroom (OHSS) is een zeldzame maar potentieel levensbedreigende reactie op sommige vruchtbaarheidsgeneesmiddelen. Dan gaan de eierstokken groeien en dit gaat gepaard met pijn en vochtlekkage in de buik.5

Hoe behoud ik de controle over mijn eicellen – nu en in de toekomst?

Vóór het begin van een procedure moet u een aantal toestemmingen verlenen en kan het nodig zijn om een aantal belangrijke beslissingen te nemen op lange termijn:

  • Bewaringstermijn van de eicellen – 10 jaar voor België6
  • Gebruik van persoonlijke informatie
  • Wettelijk ouderschap – afhankelijk van individuele omstandigheden
  • Wat er gebeurt met de eicellen als u overlijdt

U moet met uw fertiliteitscentrum overleggen over de bestemming van uw eicellen als u op een bepaald moment beslist om de behandeling niet verder te zetten.

Planning van de behandelingskosten1

Wat kost het invriezen van eicellen?

Fertiliteitscentra hebben verschillende tarieven en de kosten kunnen dus variëren per centrum. Het is belangrijk om op voorhand het mogelijke kostenplaatje te bespreken zodat u zich kan voorbereiden op de uitgaven.
In het algemeen moet u rekening houden met volgende kosten:
– De medicatie (hormooninjecties): varieert per patiënte maar schommelt per cyclus rond 1.000-1.200€
– De consultaties bij de gynaecoloog, echografie, bloedonderzoek,… Deze kosten worden deels terugbetaald door de mutualiteit. Controleer op voorhand hoe het in jouw geval precies zit.
– De eicelpunctie (collectie van de eicellen): vaak wordt hier een forfaitair bedrag aangerekend per cyclus of voor de punctie van bijvoorbeeld 20 eicellen. Deze kost is echt specifiek aan het fertiliteitscentrum zelf, we raden u daarom aan om dit concreter met uw fertiliteitsarts te bespreken.
– De bewaring van de ingevroren eicellen: ook deze kost zal van centrum tot centrum verschillen. Soms zijn de eerste jaren inbegrepen in de procedure en betaalt u pas na 2 jaar voor de bewaring, elders zal deze kost jaarlijks apart worden aangerekend. Gemiddeld zal u moeten rekenen op 50 à 100€ per jaar. Wederom, raden wij u aan dit met uw fertiliteitsarts te bespreken.

Voor de totale procedure om bijvoorbeeld 20 eicellen te kunnen invriezen, moet u zich in het beste geval (vb optimale reactie op de hormoonstimulatie) verwachten aan een totaal kostenplaatje van 4.000 à 5.000€

Zijn er financieringsplannen om vrouwen te helpen bij de betaling van de procedure?

De financiering voor het invriezen van eicellen uit eigen keuze en niet uit medische noodzaak, is waarschijnlijk een privéaangelegenheid. Veel ziekenhuizen bieden maandelijkse afbetalingsplannen om de kosten van de behandeling te helpen spreiden.

Een klein aantal ziekteverzekeringspolissen omvat het invriezen van eicellen (of een deel van de onderzoeken) en sommige progressieve bedrijven hebben het invriezen van eicellen opgenomen als onderdeel van een voordelenpakket voor vrouwelijke werknemers.

Een fertiliteitscentrum selecteren

Hoe kan ik weten of ik de juiste keuze maak?

Vruchtbaarheidsdiensten en daarmee gepaard gaande kosten kunnen duur zijn, dus u zal er graag zeker van willen zijn dat het fertiliteitscentrum geschikt is voor u. De lijst hieronder geeft een indicatie van de criteria die u nodig heeft om te beslissen. Onthoud dat de slaagpercentages voor jou kunnen verschillen van jaar tot jaar, dus weeg alles goed af:

  • Invriesprocedure voor eicellen (vitrificatie of traag invriezen)
  • Slaagpercentages – geboorte en meervoudige geboortes*
  • Tarieven – inclusief bevruchting van ontdooide eicellen
  • Patiëntenevaluaties – hun ervaring en beoordeling
  • Goede locatie van het fertiliteitscentrum– cruciaal voor herhaaldelijke bezoeken

Vraag naar de individuele ervaring met de mensen die u zullen verzorgen en uw eicellen zullen beheren.

U kan ook wensen uit te kijken naar een centrum dat extra psychologische ondersteuning aanbiedt. Als de tijd gekomen is, hopen we allemaal op een goed resultaat, maar IVF is een intense emotionele belevenis en psychologische ondersteuning kan onschatbaar zijn.

*Meervoudige geboortes : meer dan één baby op verschillende momenten of tweelingen/drielingen.

Wat kan ik van mijn eerste consultatie rond behoud van mijn vruchtbaarheid verwachten?

Download onze praktische gids om u voor te bereiden op uw eerste afspraak voor het bespreken van het behoud van uw vruchtbaarheid, o.a. het invriezen van uw eicellen. Deze gids bevat nuttige informatie rond wat u kan verwachten van deze eerste afspraak, wat mee te nemen en interessante vragen die u zou kunnen stellen.

Download de gids

Conversatiegid